آيين سلوك
... تفاوت دنيا و آخرت اين است كه اينجا خانه كشت كردن و تخم پاشيدن است و آنجا خانه بهره برداري و درو كردن, در آخرت عمل نيست, مقدمه نيست. هر چه هست محصول و متيجه است. مانند روزي است كه نتيجه امتحانات دانش آموزان اعلام مي گردد. اگر دانش آموزي در وقت امتحان اعلام كند كه به من مهلت درس خواندن بدهيد و يا در وقت اعلام نتيجه تقاضا كند كه اكنون از من بپرسيد تا جواب بدهم, پاسخي كه دريافت مي دارد, اين است كه وقت امتحان گذشته و اكنون وقت نمره دادن است. انبياء كه فرياد مي كنند: اي مردم! به عمل صالح بپردازيد و ذخيره اي براي خانه واپسين خويش تهيه كنيد, براي اين است كه زمان عمل, محدود است.
اميرالمؤمنين (ع) مي فرماي: « وان لايوم عمل و لا حساب و غداً حساب و لا عمل؛ امروز, كار است و محاسبه نيست و فردا محاسبه است و كار نيست ». در جاي ديگر مي فرمايد:« عبادالله! ألان فاعملوا و ألان فاعملوا والألسن مطلقه و الأ بدان صحيحه و الأعضاء لدنه و المنقلب فسيح؛ اي بندگان خدا! هم اكنون كه زبانها آزاد و بدنها سالم است و اعضا فرمان مي برد و ميدان فعاليت بازست بكوشيد ».
يعني بدن, وسيله فعاليت و كار توست . پيش از آنكه از تو گرفته شود و متلاشي گردد, با آن كار كن؛ كاري كه به حال تو سودمند باشد. آن زمان كه مهلت سپري مي گردد و به فرمان خداي توانا روح از بدن آهنگ جدايي ساز مي كند, ديگر كار از دست شده است. در آن موقع هر چه فرياد كني كه مرا برگردانيد تا كار نيكي انجام دهم, پاسخي كه مي شنوي اين است كه:« ممكن نيست ». اگر اتصال ميوه كال جدا شده از درخت, به درخت, و از سر گرفتن وضع سابق و شيرين شدن آن, ممكن باشد مراجعه به دنيا ممكن است؛ ولي قانون آفرينش جز اين است.
چه زيباست جمله اي كه رسول اكرم (ع) در اين باره فرموده است: « الدنيا مزرعه الاخره؛ دنيا كشتگاه آخرت است ».
در اين حديث, مجموع دوره وجود انسان به دوره سال تشبيه شده و هر يك از دنيا و آخرت به يكي از دو فصل سال تشبيه شده است: دنيا فصل كشت كردن و آخرت فصل محصول برداشتن است.