بالندگى مراكز آموزشى در گرو نظام آموزشى استوار، قاعدهمند و تجربهپذير است؛ در
اين نظام، برنامههاى آموزشى، متون درسى و استادان، اركان اصلىِ آن به شمار
مىآيند.
قوّت برنامهى آموزشى در هماهنگى آن با نيازهاى زمان، استعدادِ علمآموزان و
امكانات، نهفته است. چنان كه استوارى متون درسى بدان است كه تازهترين دستآوردهاىِ
علمى را در جديدترين شيوههاى فراگيرى و تعليمى عرضه دارند. استادان ورزيده و
كارآزموده نيز ركن ديگر نظام آموزشى هستند.
مراكز آموزشى براى حفظ نشاط علمى خود، هماره بايد در انديشهى ارزيابى، بازنگرى،
اصلاح و به روز كردن متون مدوّن باشند و نيز متنهاى جديد را با تازهترين شيوهها
و دستآوردهاى علمى همراه سازند. حوزههاى علوم دينى، كه تربيت عالمان دين و نشر
معارف مذهبى را بر عهده دارند، و به عنوان نهاد تعليمى ـ دينى شناخته مىشوند، نه
تنها از اين قاعده مستثنا نيستند؛ بلكه مصلحان بزرگ حوزه، با اين باور اصلاح نظام
آموزشى را پيش درآمد هر گونه اصلاح شناختهاند و از تحول در ساختار و كاركرد نظام
آموزشى، دگرگونىهاى بنيادى را تمنّا كردهاند.
اينك، خرسنديم كه حوزههاى علميه به بركت انقلاب شكوهمند اسلامى، ساليانى است كه در
انديشهى اصلاح ساختارِ آموزشى و بازنگرى متون درسى است و در انجام اين مهم ـ كه از
يك سو بايستى بتواند تجارب و اطلاعات نسل گذشته را منتقل كند و از سوى ديگر، نسل
جديد را براى به كارگيرى آموختهها در زمانهاى نو آماده سازد ـ مصمّم است تا ان
شاءاللّه ضمن حفظ حلقهى ارتباط بين نسل گذشته و نسل آينده، شاهد تحوّل و دگرگونى
نظام درسى رايج باشد.
مركز جهانى علوم اسلامى به عنوان بخشى از اين مجموعه، كه به امر تعليم و تربيت طلاب
و فضلاى محترم غير ايرانى همّت گمارده به منظور انجام اين كار بزرگ و پاسخگويى به
بخشى از نيازهاى اساسى خود اقدام به تشكيل «دفتر تحقيقات و تدوين متون درسى» كرده
است.
اين دفتر با ارج نهادن به سخت كوشىهاى عالمانِ گرانقدر كه تاكنون پاسخگوى اين
نيازها بودهاند، براى كارآمدى و به روز كردن متون آموزشى با توجه به معيارهاى
تدوين كتابهاى درسى و تناسب آن با انديشهها و گرايشهاى متنوع طلاب خارجى و فهم
تعاليم دينى، به تدوين متون درسى در رشتههاى گوناگون پرداخته، تا گامى كوچك براى
تحوّلى بزرگ در تهيهى متون آموزشى علوم حوزوى برداشته شود.
نوشتهى حاضر، يكى از اين متون است كه در موضوع «فرق و مذاهب كلامى» متناسب با
نيازهاى مخاطبان در دورههاى كارشناسى و كارشناسى ارشد، مطابقِ سرفصلهاى مصوّب،
تدوين شده و به لطف الاهى، مورد توجّه مراكز آموزشى ـ حوزوى و دانشگاهى ـ قرار
گرفته است. اينك ويرايش دوم كتاب با انجام پارهاى اصطلاحات، تقديم محافل علمى و
آموزشى مىشود تا ضمن پاسخگويى به نيازهاى طلاب و دانشپژوهان در زمينهى آگاهى
جامع از فرقهها و مذاهب موجود در جهان اسلام، آنان را در ايفاى رسالت تبليغى و
دفاع از حريم مذهب يارى رساند.
موفقيّت اين اثر، حاصل تلاشهاى در خور تقدير جناب استاد حضرت حجةالاسلام و
المسلمين على ربّانى گلپايگانى است كه با خلوص و تواضع بر اين دفتر منّت نهاده،
صميمانه همكارى مىفرمايند.
ضمن تشكر از مؤلّف محترم و كليهى اساتيدى كه در بهتر شدن و تكميل اثر حاضر، نكاتى
را يادآور شدهاند، از نقد و نظر و پيشنهادهاى ارباب فضل و معرفت، استقبال مىكنيم.